Hukuk Medeniyeti Anasayfa
Giriş Yap Üyelik Girişi
Haberler Haberler
İçtihatlar
İçtihatlar Koleksiyonlar
Forumlar
İnfaz Hesaplama İnfaz Hesaplama
Hukuki Soruları Sor Vatandaş Soruyor
Şerhler
Şerhler
Yargıtay Karar Arama Motoru Arama
İletişim İletişim
Hukuk Medeniyeti Facebook Facebook
Giriş Yap Üye Ol





Sitenize Ekleyin

Önleme aramasının sınırları



 

Önleme araması  2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’nun 9/1 nci maddesinde  “Polis, tehlikenin veya suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla usulüne göre verilmiş sulh ceza hakiminin kararı veya bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mülki amirin vereceği yazılı emirle; kişilerin üstlerini, araçlarını, özel kağıtlarını ve eşyasını arar; alınması gereken tedbirleri alır, suç delillerini koruma altına alarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre gerekli işlemleri yapar” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 4/A maddesinde de önleme aramasına ilişkin hükümler bulunmaktadır. Bu maddeye  göre polis ,tecrübesine ve içinde bulunulan durumdan edindiği izlenime dayanan makul bir sebebe dayalı olarak , bir suç veya kabahatin işlenmesini önlemek amacıyla  kişi ve araçları durdurabilir; durdurduğu  kişi üzerinde veya  bu kişinin aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli bir şüphenin varlığı halinde, kişinin kendisine veya başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik  olarak  kişinin üzerinde el ile dıştan kontrol yapabilir, aracın  dışarıdan bakıldığında içerisi görünen bölümlerini inceleyebilir..

Görüldüğü üzere önleme aramasında ortada işlenmiş veya işlenmekte olan bir suç bulunmamaktadır. Önleme araması , suç işlenmesinin veya buna yakın bir tehlikenin önlenmesi amacıyla, tecrübe ve içinde bulunulan durumdan edinilen izlenime dayalı olarak belirlenen makul bir sebep  dahilinde,kişilerin üzerinde veya araçlarında ve bu araçlarda bulunan eşyaları üzerinde  icra edilebilmektedir.

Sulh Ceza Hakiminin vereceği kararın  veya mülki amirin vereceği yazılı emrin  suç işlenmesinin veya buna yakın bir tehlikenin önlenmesi amacına dayanması, karar veya emirde bu amacı destekleyen maddi olguların tarif edilmesi gerekmektedir. Anılan amaca dayanmayan, bu amacı destekleyici " kararın uygulanacağı bölgede bazı suçların işlenmesindeki artış, ülke genelinde terör saldırıları yapılabileceğine ilişkin alınmış istihbari bilgiler, toplumun genelinin ilgi gösterdiği bir spor müsabakası öncesi veya sonrasında taraftarlar arasında çıkması muhtemel çatışmalar ", gibi örneklenebilecek bir   maddi olgu tarifi  içermeyen,  genel ifadelere dayalı bir önleme araması kararı veya emri verilebilmesi mümkün değildir.

Polisin karar veya emri uygulaması sırasında , karar veya emirde tarifini bulan maddi olguları   kendi tecrübesi ile  içinde bulunduğu somut  durumdan edindiği  izlenime dayalı olarak yorumlaması,  karar veya emrin o kişi ve aracında uygulanmasını zorunlu kılan makul sebepleri   belirlemesi , arama sonucunda düzenleyeceği tutanakta bu hususları göstermesi gerekmektedir.

Polis Hâkim tarafından verilmiş önleme araması kararı veya mülki amirce verilmiş önleme araması emri ya da 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’nun 4/A maddesindeki koşullara dayalı olarak kişileri ve araçları durdurabilir.

Bu aşamadan sonra 4/A maddesinde verilen yetki kapsamında durdurduğu  kişi üzerinde  el ile dıştan kontrol yapabilir, aracın  dışarıdan bakıldığında içerisi görünen bölümlerini inceleyebilir.

Durdurduğu aracın dışarıdan bakıldığında görünmeyen bülümlerini ve araçtaki eşyaları arayabilmesi , kişinin üzerinde ayrıntılı arama yapabilmesi için önleme araması veya emrinde tarif edilmiş maddi olgulara uygun hareket etmesi gerekmektedir.Örneğin, son zamanlarda yaşanan yoğun terör eylemleri şeklinde tanımlanan bir maddi olguya dayalı olarak verilmiş bir önleme araması kararının icrası sırasında durdurulan aracın şöförü kendisini o ilin resmi bir kurumunun en üst dereceli yöneticisi olarak tanıtmış ve buna uygun kimlik belgesi ibraz etmişse, şahsın bilinen sosyal,kültürel ve eğitim özellikleriyle karardaki maddi olgu tarifine nazaran, şahıs ya da aracında karara dayalı olarak bir önleme araması yapılmasını gerektirir  hiç bir gerekçe bulunmamaktadır.Buna ve hatta şahsın itirazına rağmen önleme  araması yapılması suç teşkil edebilecektir.

Saygılarımla.

 

 


 

 









Web Tasarım ve Yazılım Dizaynist Bilişim